Ես ընտրել եմ

1. Ներկայացնել պտերանմանների կառուծվացքը և տարածվածությունը։

2. Մերկասերմ բույսերի տարածվածությունը և կառուծվացքը։

3. Մերկասերմ բույսերի բազմացում։

4. Ծածկասերմ բույսերի արտաքին կառուծվածք։

5. Ծածկասերմ բույսերի բազմացում(փոշոտում)։

6. Նոյեմբեր ամսվա բլոգային աշխատանք։

Առաջադրանքներ

1-Օգտագործելով նյութերի խտության աղյուսակը գտի՛ր 1մ3 ծավալով պարաֆինի զանգվածը.

900 կգ

2-Ուղղանկյուն զուգահեռանիստի չափսերը հավասար են 8 սմ, 9 սմ և 3 սմ:

Գտի՛ր այդ զուգահեռանիստի ծավալը:

V=8x9x3=216 սմ³

216 սմ³

 3-Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն:

Զանգվածի և ծավալի հարաբերություն:

4.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը:

Խտությունը որոշվում է՝ բաժանելով նյութի զանգվածը նրա ծավալին:

ρ=

5.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում խտությունը:

կգ/մ³ կամ գ/սմ³

6.Առաջին անոթի մեջ լցրել են ջուր, իսկ երկրորդի մեջ նույն զանգվածով անհայտ հեղուկ: Ո՞ր անոթի հեղուկի խտությունն է ավելի մեծ:

Խտությունը որոշվում է բանաձևով՝ p=

Տրված է, որ զանգվածը երկու անոթում նույնն է, բայց ծավալը տարբեր է։

Ջուրն ունի մեծ ծավալ՝ 

Անհայտ հեղուկի ծավալը փոքր է՝ 

Որքան փոքր է ծավալը նույն զանգվածի համար, այնքան խտությունը մեծ է։

Պատասխան՝ Անհայտ հեղուկի խտությունն ավելի մեծ է։

7.Կշեռքի մի նժարին դրված է կապարե չորսու, իսկ  մյուսին՝ անագե: Ո՞ր նժարին է դրվածկապարե չորսուն:

Կապարն ու անագը նույն ծավալ ունեցող չորսուների համար՝ կապարի խտությունը փոքր է անագի խտությունից։

Նույն ծավալում ավելի ծանր կլինի այն, որի խտությունը մեծ է, այս դեպքում՝ անագը։

Պատասխանը՝ կապարե չորսունը կդրվի նժարին, որը թեթև է, իսկ անագե չորսունը՝ ծանր նժարին:

8. Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը, եթե հայտնի են նրածավալը և նյութի խտությունը:

Մարմնի զանգվածը հաշվում են բանաձևով՝m=p x v , որտեղ p`նյութի խտությունը, V՝ ծավալը:

9. Ինչպես կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը, եթե հայտնի են նրազանգվածը և նյութի խտությունը:

Մարմնի ծավալը հաշվում են բանաձևով՝ V=, որտեղ m՝ զանգվածը, p՝ նյութի խտությունը:

10.Հայտնի է, որ մետաղի կտորը տաքացնելիս ընդարձակվում է: Այդ դեպքում նշված որմեծությունը չի փոխվում. ա. ծավալը; բ. զանգվածը; գ. խտությունը:

11. Ինչ եք կարծում քանի կիլոգրամ օդ կա ձեր դասասենյակում: Փորձեք հաշվել դասասենյակի օդի զանգվածը: (Նախ հաշվեք դասասենյակի ծավալը, օդի խտությունը համարեք  ρ=1,29 կգ/մ³ ; որոշեք օդի զանգվածը m=?կգ): m =Vρ

Առաջին քայլը՝ գնահատենք դասասենյակի չափերը։ Օրինակ՝դասասենյակը կարող է լինել մոտավորապես 6 մ երկարությամբ, 5 մլայնությամբ և 3 մ բարձրությամբ։

Ծավալը՝ V=6x5x3=90մ³

Օդի խտությունը՝ p=1.29 կգ/մ³

Օդի զանգվածը հաշվում ենք բանաձևով՝ m=p x V=1.29×90=116.1 կգ

Պատասխան` 116.1 կգ:

12.Համարելով, որ ձեր մարմնի միջին խտությունը մոտավորապես հավասար է  ծովի ջրիխտությանը, հաշվեք ձեր մարմնի ծավալը:

Եթե մարմնի զանգվածը m=25 կգ է, և միջին խտությունը մոտավորապես հավասար էծովի ջրի խտությանը (p=1000 կգ/մ³), ապա մարմնի ծավալը հաշվում ենք բանաձևով՝V=

Օրինակ, եթե իմ զանգվածը 25 կգ է, ապա V==0.025 մ³

Պատասխան` 0,025 մ³

Հայոց լեզուն անցել է զարգացման երեք փուլ՝ գրաբար, միջին հայերեն, աշխարհաբար։ 

 Գրաբարը հայ ժողովրդի ընդհանուր լեզուն էր, իր երկու տարբերակով (գրական ու խոսակցական) և բարբառային որոշ տարբերակային ձևերով։ Այս դարաշրջանի գրաբարը բաժանում են դասական կամ մեսրոպյան, հնում՝ «ոսկեդարյան» (գրերի գյուտից մինչև 5-րդ դարի կեսը), ետդասական կամ ետմեսրոպյան, հնում՝ «ետոսկեդարյան» (5-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 8-րդ դարի կեսերը) և ետին կամ նախամիջին (8-10 դդ.) շրջանների։ Առաջին երկու շրջաններին բնորոշ է գրաբարի և խոսակցական լեզվի, որպես մեկ լեզվի գրական ու խոսակցական տարբերակների, միասնությունը։ Երկրորդ շրջանին բնորոշ է նաև գրական լեզվի մեջ գիտական լեզվի տարբերակի ձևավորումը և առանձնացումը, որ բնութագրվում է հունաբանությամբ։

Գրաբարը համարվում է աղոթքի լեզու, այն անաղարտ է:

Եկեղեցական ծեսերը հասկանալու, արդի հայոց լեզվի նրբություններն ընկալելու համար շատ կարեւոր է ծանոթ լինել գրաբարին:

Տեղադրում եմ գրաբարով առաջադրանքներ, փորձեք աշխատել բացատրված բառերի օգնությամբ։

ա)ովեսցէ զքեզ ընկերն եւ մի՛ քո բերան, օտարն, եւ մ՛ի քո շրթունք։ (Առակք ԻԷ, 2)

գովեսցէ — գովի, թող գովի, կգովի, պիտի գովի, գովելու է

զքեզ — քեզ

եւ մի՛ — և ոչ, ոչ թե

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

բ) Որ հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյ, չար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

(Աոակք ԺԷ, 13)

որ — ով, ով որ

հատուցանէ — հատուցում է, տալիս է

փոխանակ բարւոյ — բարու փոխարեն

ի տանէ նորա — նրա տանից

մի պակասեսցէ — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

ՀԱՐՑ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

Գրաբա՛ր դարձրու այս նախադասությունը.

Բարու փոխարեն չարով մի՛ հատուցիր (մի՛ հատուցաներ), չարը տանիցդ (ի տանէ քումմէ) չի պակասի։

Երկու նախադասությունների արտահայտած մտքերը տարբերվո՞ւմ են (փաստարկված պատասխանի՛ր)։

Պատմի՛ր մի պատմություն (կարդացած, լսած, կամ հորինած), որի հետևությունն այս խրատը լինի։

գ) Որ տայ պատասխանի բան մինչչեւ լուեալ իցէ ինչ` անզգամութիւն է նմա եւ նախատինք։ (Առակք ԺԸ, 13)

տայ — տալիս է

պատասխանի — պատասխան

լուեալ — լսած

իցէ — լինի, կլինի, պիտի լինի

ինչ — ինչ-որ բան, մի բան

անզգամութիւն — անմտություն, անխոհեմություն

նմա — նրան

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Նախադասությունը բառացի աշխարհաբա՛ր դարձրու, հետո խմբագրի՛ր (այնպես արա, որ ճիշտ ու գեղեցիկ լինի)։

Ինչպե՞ս ես հասկանում այս խրատը։

18.10.23

Միջին հայերեն։

Միջին հայերենը որպես այդպիսին ընդգրկում է հիմնականում 12-16-րդ դարերը: Միջին հայերենի ամենից ավելի բնորոշ հատկանիշը` ներկայի կազմության կու մասնիկը (կու բերեմ), 12-րդ դարից առաջ չի հանդիպում, բայց զարմանալի արագությամբ տարածվում է հայ բարբառների ընդգրկման գրեթե բոլոր վայրերում։

11-րդ դարի վերջին տասնամյակներից Կիլիկիայում նոր թագավորության ստեղծումը նպաստեց միջին գրավոր հայերենի դիրքերի ուժեղացմանը: Կիլիկիայի խոսակցական լեզուն այն տարբերակն էր, որ մոտ է միջին հայերենի վաղ հուշարձաններին: Միջին հայերենը, այսպիսով, իր բարբառային հիմքով տարբեր էր գրաբարի բարբառային հիմքից, և սա էլ ավելի բացահայտ դարձրեց նրա տարբերությունը գրաբարից: Գրաբարն այլևս խոսակցական հիմքեր չուներ, իսկ միջին հայերենը հենց այն լեզուն էր, որով խոսում էր ժողովուրդը, իհարկե, այնքան տարբերությամբ, որքան կարող է տարբեր լինել գրական լեզուն խոսակցականից: Կարելի է ասել, որ քանի դեռ գոյություն ուներ Կիլիկյան հայկական թագավորությունը, միջին հայերենը նաև պետական լեզու էր և նորմավորվում էր հիմնականում Կիլիկիայում: Այս պատճառով էլ 12-14-րդ դարերում միջին հայերենը ավելի նորմավորված էր, քան 15-16-րդ դարերում

Միջին հայերենը և
բարբառները դիտվում են որպես տարատեսակություններ և աշխարհաբարի ձևավորման ու զարգացման նշանաձողեր:

Նոր հայերենը կամ աշխարհաբարը (17-րդ դարից մինչ մեր օրերը) զարգացման երեք ենթաշրջան է անցել՝

• վաղ աշխարհաբար (17-րդ դարից մինչ 19-րդ դարի կեսերը),
• ուշ միջին կամ երկճյուղ աշխարհաբարի ձևավորման ենթաշրջան (19-րդ դարի կեսերից մինչ 1920 թվականը),
• ժամանակակից հայերեն (1920 թվականից մինչ մեր օրերը):

Աշխարհաբարի մասին առաջին վկայությունները կամ նմուշները սկսվում են 14-րդ դարից։ Աշխարհաբարի հնագույն նմուշ է համարվում Բջնիի 1358 թվականի արձանագրությունը։ Սակայն աշխարհաբարի կազմավորման շրջան է համարվում 17-րդ դարը, երբ արդեն այդ լեզվով ստեղծվում են տարբեր բնույթի և նշանակության գրավոր այնպիսի հուշարձաններ, ինչպիսիք են Զաքարիա Ագուլեցու «Ուղեգրությունը», «Արհեստ համարողութեան», «Արհեստ թուական է սայ», Ղ. Վանանդեցու «Գանձ չափոյ, կշռոյ, թուոյ և դրամից բոլոր աշխարհի» թվաբանական-վաճառականական ձեռագրերը, Կ. Ջուղայեցու թվաբանական-հաշվապահական խնդրագիրքը և այլն :

Իր կազմավորման առաջին փուլում աշխարհաբարը միասնական է եղել և՛ արևելահայության, և՛ արևմտահայության համար։ Անցնելով մեկդարյա ձևավորման շրջան, 18-րդ դարից սկսած, միասնական աշխարհաբարը Ում   և  Կը ճյուղերի բարբառների ազդեցությամբ երկփեղկվում է  արևելահայ ու արևմտահայ տարբերակների :

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1.Ներկայացրո՜ւ գրաբարը, միջին հայերենը և աշխարհաբարը։

2. Գրիր «Թարգմանչաց տոնի » մասին։

Սիրելի սովորողներ հաջորդ դասին պատրաստվեք բանավոր հարցման

Հարցեր.

1. Քիմիական հատկությունը ցույց է տալիս…

ա) Նյութի գույնը

բ) Նյութի վարքը այլ նյութերի հետ ռեակցիայի ժամանակ

գ) Նյութի հալման ջերմաստիճանը

դ) Նյութի խտությունը

2. Ի՞նչ է ֆիզիկական հատկությունը: Համը, հոտը, տեսողությունը, շոշափելը, լսողությունը։

3.Տու՛ր ֆիզիկական փոփոխության օրինակ։ Սառույցի հալվելը, ապակու կոտրվելը, մոմի հալվելը։

4.Տու՛ր քիմիական փոփոխության օրինակ։ Փայտի այրվելը, կաթի թթվելը, երկաթի ժանգոտելը։

5. Ո՞րն է մաքուր նյութ։

ա) Աղի լուծույթ

բ) Օդը

գ) Մաքուր ջուրը

դ) Քամած հյութը

6. Խառնուրդը բաղկացած է…

ա) Մի տեսակի մասնիկներից

բ) Երկու կամ ավելի նյութերից

գ) Միայն ատոմներից

դ) Միայն մետաղներից

7. Ատոմի միջուկում գտնվում են…

ա) Էլեկտրոններ

բ) Պրոտոններ և նեյտրոններ

գ) Միայն նեյտրոններ

դ) Միայն պրոտոններ

8. Ի՞նչ լիցք ունի պրոտոնը, նեյտրոնը և էլեկտրոնը:

Պրոտոն-դրական լիցք(+), նեյտրոն-չեզոք լիցք(0), էլեկտրոն-բացասական լիցք(-)։

9.Որտե՞ղ են գտնվում էլեկտրոնները։

Ատոմի մեջ։

10. Ի՞նչ է քիմիական տարրը:

Քիմիական տարրը այն նյութի տեսակն է, որի բոլոր ատոմներն ունեն նույն քանակի պրոտոններ։

Ընտրեք վերնագրերից որևէ մեկը և շարադրեք ձեր մտքերը։

1.«Հաջողության ճանապարհը»

2.«Ի՞նչ է լավատեսությունը և ինչպե՞ս է այն օգնում առօրյայում»

3.«Արտույտների ագարակը»

4.«Ի՞նչ դեր ունեն ֆիլմերն իմ կյանքում»

1.Գրել տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Անխռով-
երերուն-
երջանիկ-
ուժեղ-
տարակուսելի-
կախյալ-
աղմկոտ-
արատավոր
զարդարուն-
բարձրաձայն-
քաղցրահամ-
ընչատեր-
շնորհալի-
երախտագետ-
գիտուն-

2. Առաջին շարքի ածականների հականիշները գտիր երկրորդ շարքում:
ա. վախկոտ, նուրբ, յուրային, անապական, տաղանդաշատ, բերկրալից, միամիտ
բ.  օտար, կոպիտ, աներկյուղ, անձիրք, խորամանկ, պղտոր, թախծոտ:

Ծանոթանում ենք Օշոյի առակներին ու ասույթներին։

Կարդա՜ առակը և թարգմանի՜ր հայերեն։

Два брата

Старший брат украдкой брал зерно из своей ямы и ссыпал его в яму брата, говоря:

Жили два брата. Старший бьш женат, у него бьши дети. А младший бьш холост. Братья не захотели жить вместе и поделили все, что у них было. Когда они поделили зерно, ямы, в которых оно хранилось, оказались у старшего по одну сторону тока, у младшего — по другую.

— Бог дал мне жену и детей, у меня есть кому зарабатывать на хлеб. А у моего брата нет никого. Пусть он ест этот хлеб.

Но младший брат тоже брал зерно из своей ямы и тайком высыпал его в яму старшего брата, говоря:

— Один я на земле, куда бы ни забрел — легко найду пропитание. У брата же семья, ему больше моего нужно. Пусть это хлеб достанется ему.

Так прожили они всю жизнь. Бог приумножал добро обоих братьев, и доля каждого не оскудевала. Господь всегда помогает в благих и добрых деяниях

Кто более велик

басня (առակ)

Жил царь, для которого нестерпима была мысль, что кто-то может быть выше его. Однажды он созвал своих министров, и спросил их:

— Кто более велик — я или Бог? Министры задрожали от страха и попросили

отсрочки, чтобы подумать. Все они были немолоды, никому из них не хотелось подвергнуться гонениям. Но они были достойными людьми и не хотели лгать.

— Предоставьте дело мне, я найду, что ответить государю, — сказал самый старый министр.

На следующий день собрался весь двор. Пришел и старый министр. Он низко поклонился царю и произнес:

— О, господин, ты, несомненно, более велик, чем Бог.

Царь закрутил свои длинные усы и гордо вскинул голову. А старик продолжил:

— Ты более велик, потому что можешь изгнать нас из своего царства, а Бог не может, ведь Его Царство — все вокруг, и некуда уйти от Него.

Այս

Մենք սովորեցինք, սիմետրիկ պատկերներ, հեռանկարներ և այլ…

Մենք նկարել ենք` երկրաչան պատկեր, հեռանկար, տեսողական խափկանք, ինտերիեր, սիմետրիկ պատկերներ, պլեներ և աշխատեցինք ներքին բակում:

Նյութեր որոնք օգտագործել եմ` ջրաներկ, սրիչ, փլոմաստեր, ռետտին, մատիտ, թուղթ, գուաշ:

Ինձ շատ դուր եկավ տեսողական խափկանք-ը

Դասագիրք՝ Սովորել §11, 12

---

Թեմա․ Ջերմաչափ և ջերմաստիճանային սանդղակներ: Մոլեկուլների քաոսային շարժման միջին արագությունՆպատակ․ Սովորողը ճանաչի ջերմաչափի տեսակները, հասկանա դրանց աշխատանքի սկզբունքը և սանդղակների միջև տարբերությունըԲանալի բառեր․ ջերմաչափ, սնդիկ, ջերմային ընդարձում, ջերմաստիճան, սանդղակ

---

Բլոգային առաջադրանք

1. Ինչպե՞ս է կոչվում մարմնի ջերմաստիճանը չափող սարքը։ Ջերմաչափ։

2. Ինչպիսի՞ ջերմաչափեր գիտեք։ ալկոհոլային, ելեկտրոնային,
– Նշեք առնվազն երեք տեսակ և գրեք, թե ինչով են դրանք տարբերվում իրարից։

3. Ֆիզիկական ի՞նչ երևույթ են օգտագործում սնդիկային ջերմաչափում։ Սնդիկային ջերմաչափում օգտագործվում է ջերմային ընդարձակման (ջերմաստիճանի բարձրացման հետևանքով ծավալի մեծացման) ֆիզիկական երևույթը։

4. Ջերմաստիճանային ի՞նչ սանդղակներ գիտեք։ Ցելսիուս (°C) – Օգտագործվում է ամենօրյա կյանքում և գիտության մեջ։
– Նշեք դրանց տարբերությունները և օգտագործման ոլորտները։

---

Գործնական առաջադրանք

Խնդիր 1.
Տանը չափեք ձեր մարմնի ջերմաստիճանը և ստացված արժեքը արտահայտեք Ֆարենհայտ չափման միավորով։ Տեղադրել բլոգում:

°F = (°37 × 9/5) + 32= 98.6

Խնդիր 2.
Արտահայտել նկարում նշված ջերմաստիճանները Ցելսիուս չափման միավորով։ Տեղադրել բլոգում: 

---

C = (93°F − 32) × 5/9=33.9

Հուշում․
Օգտագործել փոխարկման բանաձևերը՝

• °F = (°C × 9/5) + 32
• °C = (°F − 32) × 5/9

---

Լրացուցիչ առաջադրանք (ըստ ցանկության)
Պատկերացրեք, որ դուք գիտնական եք և նոր ջերմաչափ եք ստեղծում։ Նկարեք այն և բացատրեք՝ ինչ նյութ է օգտագործում և ինչու։

---

 Ժամկետ․
Բլոգային գրառումները տեղադրել մինչև շաբաթվա վերջ։

Լրացուցիչ նյութեր: 

Սպիրտային ջերմաչափի պատրաստում 

Տեսանյութ: Սպիրտային ջերմաչափի պատրաստում:

Սահիկաշար

Մոլեկուլների քաոսային շարժման արգություն: